ÇİN KOMPOZİT PAZARI HAKKINDA

Haziran 14, 2019
Gorsel-Template-35-1200x675.jpg
Her ne kadar kompozit malzemeler çelik ve alüminyum gibi daha alısılmıs malzemelerle pazar payı için çekismekte ise de, kompozit malzemelerin dünya genelinde giderek daha artan bir biçimde kullanıldıkları görülmektedir. 2024’e kadarki dönemde global kompozit pazarının büyüklüğünün yıllık yüzde 7,8 büyüme sergileyerek 130,8 milyar dolar düzeyine ulasması beklenmektedir.
Dünyadaki tüm insaat faaliyetlerinin yarısından fazlasına ev sahipliği yapan Çin kompozit alanında sektöre yön veren bir ülke konumundadır.
Geride kalan on yıllık dönemde hızlı bir büyüme yakalamıs bulunan otomotiv, demiryolu, insaat ve rüzgar enerjisi sektörlerinde gelismis malzemelere olan devasa talep Çin’deki kompozit sektöründe de bir devrimi beraberinde getirmistir. Ham maddeler, sandviç kompozitler ve yan materyaller, üretim teknikleri, kullanılan takımlar, tasarım teknolojileri ve bir çok uygulamada kayda değer ilerlemeler sağlanmıstır.
Amerika Birlesik Devletlerinde kompozit sanayi 1970’lerin basından bu yana ciddi bir hareketlilik gösterirken Çin’deki GFRP sektörünün start alması ancak 1995’te olmustur. Geride kalan yirmi yıllık dönemde yasanan hızlı büyümeyle Çin dünyanın en büyük cam elyafı üreticisi ve tedarikçisi konumuna gelmistir. Bugün Çin’in cam elyafı kompozit sektörü Amerika Birlesik Devletlerindekinin iki katı büyüklükte bir pazara sahiptir. Çin’de GFRP’lerin kullanıldığı baslıca dikey segmentler arasında elektrik, ulasım, insaat, su arıtma, rüzgar enerjisi ve kimya sayılabilir. (Bkz. Şekil 1.)
Şekil 1: GFRP’lerin Çin’deki Pazar Payı
Cam elyafı üretim kapasitesi 3,85 milyon metrik tona ulasırken Jushi, Taishan ve Chongqing söz konusu rakamın yüzde 60’ından fazlasını üretir hale gelmistir. Çin’de bugün kompozit üretimi alanında faaliyet gösteren yaklasık 5.000 firma bulunmakta ve her yıl 4,62 milyon metrik ton cam elyafı kompozit sevkiyatı gerçeklestirmektedir.
Çin’de sanayi kuruluslarının karbon fiber alanındaki arastırma, gelistirme ve ticarilestirme çalısmaları sanayilesmis ülkelerden yaklasık olarak 35 yıl sonra baslamıs olup, bu piyasanın halen emekleme asamalarında olduğu söylenebilir. Çin hükûmeti ve endüstrisi 2000 yılında karbon fiber üretimi alanında yatırımlara baslamıstır. 2017’ye gelindiğinde Çin’in kendi iç pazarının ihtiyacını karsılamak üzere 1.000 tondan fazla karbon fiber üretebilen firma sayısı sadece yedidir.
Çin’deki karbon fiber endüstrisi ile sanayilesmis ülkelerin karbon fiber endüstrisi arasında nicelik, nitelik, performans ve uygulama çesitliliği açısından büyük bir farktan söz edilebilir.
Halen Çin’de CFRP kompozit malzemelerin kullanımında spor ve eğlence ürünleri ile rüzgar enerjisi, otomotiv, ulasım ve insaat gibi genel sınai kullanımlar arasında esit bir paylasımdan söz edilebilir.
Bu sektöre nispeten geç giris yapmasına karsın Çin, iç pazardaki 23.487 metrik tonluk talebi karsılamak için karbon fiber ithalatının yanında karbon fiber üretiminde 2017’de 5.700 metrik ton sevkiyat rakamına ulasmıstır. Çin halen poliakrilonitril (PAN) fiber üretiminde bası çekmektedir. Bu nedenle PAN-tabanlı karbon fiber ve kompozit malzemeler sektörünün gelecek on yıllık dönemde ve sonrasında büyümeye devam edeceği ve sektörün geleceğinin parlak olduğu söylenebilir.
Çin’deki kompozit sektörünün büyümesi, pazara giriste elde edilen kayda değer basarıyla birlikte değerlendirildiğinde yurtdısındaki firmalar açısından çok büyük fırsatlar olduğu görülebilmektedir. Çin’deki rüzgar enerjisi pazarı burada önemli bir örnektir: Geride kalan 10 yıllık dönemde bu sektörde Çin’de ortalama yüzde 41 yıllık büyüme sağlanmıs ve 2017’ye gelindiğinde toplam 188 gigawatt (GW) kurulu kapasiteye ulasılmıstır. Sektör 2020’ye gelindiğinde toplam kurulu kapasitenin 200 GW rakamına ulasmasını ve bunun 30 GW’lık kısmının denizlerdeki türbinlerle sağlanmasını hedeflemektedir. Vestas, GE, Siemens Gamesa ve LM Wind Power da dâhil olmak üzere önde gelen tüm rüzgar enerjisi firmaları Çin’de faaliyet göstermektedir.
2019’da Çin’de cam elyafına olan yurtiçi talep güçlü seyrini sürdürecek olup, bu alanda önde gelen birçok firma talebi karsılamak ve uzun vadede üretim maliyetlerini asağı çekmek için otomasyona ağırlık veren üretim hatları kurmaktadır. Çin’in kompozit endüstrisi iki yıl içinde karbon fiber üretiminin ithalat rakamlarını asmasıyla bir dönüm noktası yasanmasını beklemektedir. Söz konusu dönem itibarıyla birçok firma yüksek performanslı karbon fiber (T700/T800/T1000) üretim hattı kurmus olacaktır ve yerli ürünlerin ithal ürünlerle rekabet edebilmesini sağlamak bağlamında çesitli teknik sorunları asmaya yönelik planlar gelistirmektedirler.
Kompozit malzemelerin daha yaygın kullanımını tesvik etmek için Çin’in kompozit endüstrisi düsük maliyetli tasarım ve üretim teknolojileri, yapısal açıdan çok islevli entegrasyon teknolojileri, çevre dostu malzemeler, onarım ve uyarlama teknolojileri ve geri dönüsüm teknolojileri konularında arastırmalar yapmaktadır. Sektör kompozit malzemelerin avantajları duyuldukça ve özellikle de zincirin son halkasını olusturan son kullanıcılar bu konuda bilinçlendikçe gelismeye devam edecektir. Ayrıca üretimde otomasyon, yönetim modernizasyonu ve büyük ölçekli üretim, kalite güvence ve kalite kontrol alanındaki sıkı düzenlemelerle bir araya geldiğinde, çesitli pazarlardaki devam eden büyümenin de ısığında Çin’in kompozit endüstrisinin gelecek on yıllık dönemde çift haneli büyüme yakalamasını sağlayacaktır.
Not: Bu yazı Composites Manufacturing Dergisinin Ocak-Şubat 2019 tarihli sayısından Türkçe’ye çevrilmistir.